26 March 2013

Japanse bezette gebieden
Figure 1. Japanse bezette gebieden

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden in Oost-Azië in de periode maart 1942 - augustus 1945 ongeveer 41.000 Nederlandse krijgs­gevangenen geïnterneerd.

in Nederlands Indië buiten Nederlands Indië

Java

Malakka (Singapore)

Sumatra

Birma / Thailand

Borneo

Indo-China

Celebes

China (incl. Hainan en Formosa)

Molukken en Flores

Japan

Korea

Mantsoerije

Kampen in Japan (figure 2)

POW krijgsgevangen kampen Japan - This map
Figure 2. Kampen in Japan - created by the Red Cross

Er waren in Japan bij de capitulatie in totaal 36.000 geallieerde krijgsgevangenen, waarvan ongeveer 7200 Nederlanders. Zij werkten in de Japanse oorlogsindustrie. De krijgsgevangenkampen in Japan waren verspreid over het gehele land. De gevangenene werden in ongeveer 130 verschillende kampen ondergebracht, in de nabijheid van mijnen, fabrieken en scheepswerven.

Ongeveer 3.500 krijgsgevangenen overleefden de kampen in Japan niet.

De kampen in Japan werden door de Japanners zelf geregistreerd onder een districtnaam: Fukuoka, Hakodate, Hiroshima, Nagoya, Osaka, Sendai, Tokyo en Zentsuji en daarachter een rangnummer plus de letter B of D. De letter B stond voor Branch en dat betekent dat het kamp onder toezicht stond van het Japanse leger; de letter D stond voor Dispatched en dat betekent dat het kamp onder toezicht stond van de betrokken industriële instelling (mijn, fabriek, scheepswerf).

Bijna alle kampen kregen gedurende de oorlog enige malen een ander registratienummer, soms ook een andere districtnaam.

  1. Kiushu (Fukuoka, Osaka)

  2. Shikoku (Kakodate, Sendai)

  3. Honshu (Hiroshima, Tokyo)

  4. Hokkaido (Nagoya)

Kampnamen (figure 3)

Kampnamen Japan
Figure 3. Kampnamen

De krijgsgevangenen zelf duidden hun kamp meestal aan met een naam, die betrekking had op de naam van de fabriek, de mijn of de scheepswerf of alleen maar op de plaatsnaam waar het kamp was gelegen. Zij hadden geen weet van de (ingewikkelde) nummeraanduiding van de kampen, die de Japanners hanteerden.

Voor ieder kamp is een aparte kamppagina gemaakt met bijzonderheden over het kamp: Kampnaam, ligging, naam Japanse kampcommandant, de kampleider, in- en uitgaande transporten, werkzaamheden en omstandigheden in het kamp.

Namenlijsten Nederlanders in Japanse kampen

Van sommige kampen zijn naamlijsten aanwezig of gereconstrueerd. Deze lijst met 5320 namen geeft aan in welk kamp de (nederlandse) betrokkene werd geïnterneerd.

Verwerkte naamlijsten van de kampen:

ZEETRANSPORTEN

De krijgsgevangenen werden met schepen aangevoerd vanuit de Filippijnen (Amerikanen), Formosa (Engelsen), Malakka (Engelsen) en Nederlands-Indië (Nederlanders, Engelsen, Australiërs en Amerikanen).

"De zeetransporten zijn de trans­porten van geallieerde krijgsgevangenen, die de Japanners uitvoerden om deze krijgsgevangenen naar elders te vervoeren o.a. om hen in te zetten als dwangarbeiders in de aanleg van vliegvelden en spoor­­banen en in de oorlogsindustrie.

Bij deze zeetransporten zijn veel krijgsgevangenen omgekomen, deels door de uiterst slechte omstan­digheden aan boord, deels doordat deze schepen door de geallieerden werden getorpedeerd (niet weten­de dat er geallieerde krijgsgevangenen aan boord waren)".

Schepen naar Japan: overzicht van alle schepen waarmee krijgsgevangenen tijdens WOII naar Japan zijn vervoerd: plaats van vertrek, datum, aantal, aantal doden en aantal aankomst.

Voor iedere zeetransport is een aparte bootpagina gemaakt met bijzonderheden over de boot (tonnage, bouw­jaar, alternatieve bootnamen) en het transport, zoals de herkomst van de krijgs­gevangenen, het aantal krijgs­gevangenen en de bestemming, de havens die onderweg werden aangedaan, de weersomstan­dig­he­den, de toestand aan boord en dergelijke.

Fukuoka district

Kampnamen Japan
Figure 4. Fukuoka district

Ik licht het eiland Fukuoka eruit omdat veel familie daar in diverse kampen werden geinterneerd.

Mijn opa zat ruim 3 jaar gevangen in kamp 8B 'Yamano'. Hij komt daar aan op 5 december 1943 en wordt bevrijd na 12 september 1945.

Fukuoka 8B lag bij de plaats Inatsuki, ongeveer 30 km ten oosten van Fukuoka-stad. De gevangenen werden gebruikt door de 'Mitsui Mining Company'.

Aan het einde van de oorlog zaten er 573 gevangenen: 274 Nederlanders, 233 Britten en 66 Amerikanen. 25 gevangenen overleden tijdens hun gevangenschap.

!. Fukuoka 0 - Fukuoka Main Camp
?A!. Fukuoka 0A - Beppu 9
1. Fukuoka 1B – Kumamoto
2. Fukuoka 2B – Koyagi
3. Fukuoka 3B – Yawata
4. Fukuoka 4B – Moji-Hospital
5. Fukuoka 5B – Omine
6. Fukuoka 6B – Mizumaki
7. Fukuoka 7B – Futase
8. Fukuoka 8B – Yamano
9. Fukuoka 9B - Miyata
14. Fukuoka 14B – Nagasaki
15. Fukuoka 17B - Omuta
18. Fukuoka 18B – Sasebo
21. Fukuoka 21B – Nakama
22. Fukuoka 22B – Honami
23. Fukuoka 23B – Hirayama
24. Fukuoka 24B – Senryu
25. Fukuoka 25B – Shinkai
26. Fukuoka 26B – Keisen
27. Fukuoka 27B – Tagawa

6D!. Fukuoka 6D – Tanoura
13D! – Fukuoka 13D - Saganoseki

Bastiaans' en familie in Japanse kampen

De tweede wereldoorlog in de Oost-Azië is in de familie pregnant aanwezig. Niet alleen in Indië zelf, ook door de verschrikkelijke ervaringen in Japanse kampen. Ervaringen die tot op de dag van vandaag doorklinken.

Naar schatting zijn in de periode maart 1942 en augustus 1945 41.000 Nederlandse krijgsgevangenen geinterneerd.

Soldaten en burgers die door de Japanners als slaven tewerk worden gesteld in werkkampen in Nederlands Indië op Java, Sumatra, Borneo, Celebes, Molukken, Flores en daarbuiten in Malakka, Birma, Indo-China, China, Korea, Mantsjoerije en Japan.

Naam Kampnaam Ligging Bijzonderheden

Bastiaans, Carol Wilhelm

Fukuoka 8B

Kyushu

Internering: 5-12-1943 Het kamp (no8) lag bij de plaats Inatsuki, ongeveer 30 km ten oosten van Fukuoka-stad. Tewerkgesteld in de 'Yamano' kolenmijn van Mitsui Mining Co

Bastiaans, Godfried

Fukuoka 14B

Nagasaki

Internering: 25-4-43. Dit kamp lag in Nagasaki tussen het Centraal Station en de Urakami-rivier, op ongeveer 750 meter van het station.

Bastiaans, J.M.H.

Fukuoka 4B

Moji-Hospital

Moji lag op de noordpunt van het eiland Kioesjoe, aan de zeestraat van Shimonoseki, tegenover de havenstad Shimonoseki.

Bastiaans, P.H.C.(Pieter Herman Constantijn?

Fukuoka 14B

Nagasaki

-

Bastiaans, R.L (Reginald Lucien?)

Fukuoka 6B

Mizumaki

De plaats Mizumaki lag ongeveer 30 km ten westen van Moji, ongeveer 40 km ten noord-oosten van Fukuoka-stad. Het kamp lag ongeveer 6 km van Orio

Bastiaans, Reginald L.

Fukuoka 23B

Hirayama

Dit kamp lag ongeveer 25 km ten oosten van Fukuoka-stad.

Bastiaans, Michiel Walter Benjamin

Changi

Singapore

-

Bastiaans, Robert Hermanus Louis Gerardus

No.4 Branch Camp of Thai POW Camp. No.6 Branch camp

Hindat Tamuang Thailand

Ubon 171 km van Non Pladuk. Er waren hier drie kampen: een werkkamp, een hospitaalkamp en een cholera-kamp. Nadat het werk aan de spoorlijn hier voltooid was, werd het werkkamp als doorgangskamp gebruikt (voor dagelijks passerende groepen krijgsgevangenen, die op weg waren naar hoger gelegen kampen). Died on 2 August 1945. No.1 Kurikonta

Bastiaans, Henri Francois

Thai POW Camp No1 en No2

Thailand

Overleden 6-1-43: Retpu Detached Camp Hospital of No.3 Branch Camp of Thai POW Camp

Raaphorst, Hein

Tjimahi

Java

-

van Riet, Wilhelmus Florent Melchior Jean

Tjimahi

Java

Overleden 14-8-45: Tjimahi, centr. kamp Hospitaal

Tak, Willy

Tjimahi

Java

Overleden Tjimahi, centr. kamp Hospitaal

Bronnen:

Namenlijst van Japanse kampen: http://www.japansekrijgsgevangenkampen.nl O.a. Kampkaarten http://gahetna.nl

Photo’s

[birma

KNIL-militairen werken aan het spoor.

birma

Constructing the railway of death[BBC]

tjimahi

Tjimahi KNIL - Cimahi, Bandung

tjimahi

Tjimahi KNIL - Cimahi, Bandung

changi

Liberated Allied prisoners lying in a corridor and looking out of cell doorways in Changi Prison, c. 1945

changi

Few photos survive of just how skeletal the Outram Road Gaol survivors were when they got to Changi. This is British POW ‘Becky’ Sharpe, who is grinning because the photo was taken in the Changi Hospital and the war was over. (Photo: Illustrated London News)