26 March 2013

Japanse bezette gebieden
Figure 1. Japanse bezette gebieden

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden in Oost-Azië in de periode maart 1942 - augustus 1945 ongeveer 41.000 Nederlandse krijgs­gevangenen geïnterneerd.

in Nederlands Indië buiten Nederlands Indië

Java

Malakka (Singapore)

Sumatra

Birma / Thailand

Borneo

Indo-China

Celebes

China (incl. Hainan en Formosa)

Molukken en Flores

Japan

Korea

Mantsoerije

1. Kampen in Japan (figure 2)

POW krijgsgevangen kampen Japan - This map
Figure 2. Kampen in Japan - created by the Red Cross

Er waren in Japan bij de capitulatie in totaal 36.000 geallieerde krijgsgevangenen, waarvan ongeveer 7200 Nederlanders. Zij werkten in de Japanse oorlogsindustrie. De krijgsgevangenkampen in Japan waren verspreid over het gehele land. De gevangenene werden in ongeveer 130 verschillende kampen ondergebracht, in de nabijheid van mijnen, fabrieken en scheepswerven.

Ongeveer 3.500 krijgsgevangenen overleefden de kampen in Japan niet.

De kampen in Japan werden door de Japanners zelf geregistreerd onder een districtnaam: Fukuoka, Hakodate, Hiroshima, Nagoya, Osaka, Sendai, Tokyo en Zentsuji en daarachter een rangnummer plus de letter B of D. De letter B stond voor Branch en dat betekent dat het kamp onder toezicht stond van het Japanse leger; de letter D stond voor Dispatched en dat betekent dat het kamp onder toezicht stond van de betrokken industriële instelling (mijn, fabriek, scheepswerf).

Bijna alle kampen kregen gedurende de oorlog enige malen een ander registratienummer, soms ook een andere districtnaam.

  1. Kiushu (Fukuoka, Osaka)

  2. Shikoku (Kakodate, Sendai)

  3. Honshu (Hiroshima, Tokyo)

  4. Hokkaido (Nagoya)

2. Kampnamen (figure 3)

Kampnamen Japan
Figure 3. Kampnamen

De krijgsgevangenen zelf duidden hun kamp meestal aan met een naam, die betrekking had op de naam van de fabriek, de mijn of de scheepswerf of alleen maar op de plaatsnaam waar het kamp was gelegen. Zij hadden geen weet van de (ingewikkelde) nummeraanduiding van de kampen, die de Japanners hanteerden.

Voor ieder kamp is een aparte kamppagina gemaakt met bijzonderheden over het kamp: Kampnaam, ligging, naam Japanse kampcommandant, de kampleider, in- en uitgaande transporten, werkzaamheden en omstandigheden in het kamp.

3. Namenlijsten Nederlanders in Japanse kampen

Van sommige kampen zijn naamlijsten aanwezig of gereconstrueerd. Deze lijst met 5320 namen geeft aan in welk kamp de (nederlandse) betrokkene werd geïnterneerd.

Verwerkte naamlijsten van de kampen:

4. ZEETRANSPORTEN

De krijgsgevangenen werden met schepen aangevoerd vanuit de Filippijnen (Amerikanen), Formosa (Engelsen), Malakka (Engelsen) en Nederlands-Indië (Nederlanders, Engelsen, Australiërs en Amerikanen).

"De zeetransporten zijn de trans­porten van geallieerde krijgsgevangenen, die de Japanners uitvoerden om deze krijgsgevangenen naar elders te vervoeren o.a. om hen in te zetten als dwangarbeiders in de aanleg van vliegvelden en spoor­­banen en in de oorlogsindustrie.

Bij deze zeetransporten zijn veel krijgsgevangenen omgekomen, deels door de uiterst slechte omstan­digheden aan boord, deels doordat deze schepen door de geallieerden werden getorpedeerd (niet weten­de dat er geallieerde krijgsgevangenen aan boord waren)".

Schepen naar Japan: overzicht van alle schepen waarmee krijgsgevangenen tijdens WOII naar Japan zijn vervoerd: plaats van vertrek, datum, aantal, aantal doden en aantal aankomst.

Voor iedere zeetransport is een aparte bootpagina gemaakt met bijzonderheden over de boot (tonnage, bouw­jaar, alternatieve bootnamen) en het transport, zoals de herkomst van de krijgs­gevangenen, het aantal krijgs­gevangenen en de bestemming, de havens die onderweg werden aangedaan, de weersomstan­dig­he­den, de toestand aan boord en dergelijke.

5. Fukuoka district

Kampnamen Japan
Figure 4. Fukuoka district

Ik licht het eiland Fukuoka eruit omdat veel familie daar in diverse kampen werden geinterneerd.

Mijn opa zat ruim 3 jaar gevangen in kamp 8B 'Yamano'. Hij komt daar aan op 5 december 1943 en wordt bevrijd na 12 september 1945.

Fukuoka 8B lag bij de plaats Inatsuki, ongeveer 30 km ten oosten van Fukuoka-stad. De gevangenen werden gebruikt door de 'Mitsui Mining Company'.

Aan het einde van de oorlog zaten er 573 gevangenen: 274 Nederlanders, 233 Britten en 66 Amerikanen. 25 gevangenen overleden tijdens hun gevangenschap.

!. Fukuoka 0 - Fukuoka Main Camp
?A!. Fukuoka 0A - Beppu 9
1. Fukuoka 1B – Kumamoto
2. Fukuoka 2B – Koyagi
3. Fukuoka 3B – Yawata
4. Fukuoka 4B – Moji-Hospital
5. Fukuoka 5B – Omine
6. Fukuoka 6B – Mizumaki
7. Fukuoka 7B – Futase
8. Fukuoka 8B – Yamano
9. Fukuoka 9B - Miyata
14. Fukuoka 14B – Nagasaki
15. Fukuoka 17B - Omuta
18. Fukuoka 18B – Sasebo
21. Fukuoka 21B – Nakama
22. Fukuoka 22B – Honami
23. Fukuoka 23B – Hirayama
24. Fukuoka 24B – Senryu
25. Fukuoka 25B – Shinkai
26. Fukuoka 26B – Keisen
27. Fukuoka 27B – Tagawa

6D!. Fukuoka 6D – Tanoura
13D! – Fukuoka 13D - Saganoseki

5.1. Bastiaans' en familie in Japanse kampen

Digitaliseren van {natarch_bas}[Japanse interneringskaarten] vordert gestaag. Mede hierdoor kun je de gegevens van mensen met een kampverleden aanvullen of bevestigen.

De kampkaart van oom Robert, een broer van oma, was een van de eerste die ik vond.

6. Verdeling familie over Zuid-Oost Azië

De 27 personen die ik tot nu toe heb gevonden zijn terecht gekomen in kampen in Indonesië, Thailand en Japan. Verreweg de meesten kwamen terecht in Birma en Japan.

In verhouding kan meer uitgebreide informatie worden gevonden van kampen buiten Indonesië. Wellicht verandert dat als het werk van {natarch_bas}[nationaalarchief.nl] verder op stoom komt. Niet alle details zijn bekend of gevonden.

Table 2. Namen Bastiaans' en familie in Japanse werkkampen
Naam Kampnaam Ligging Bijzonderheden Route Service Rank Unit stb no. ged.no

Bastiaans, Carol Wilhelm

Fukuoka 8B

Kyushu

Opa. 5-4-1942 Java-kamp. 5-12-1943 Het kamp (no8) lag bij de plaats Inatsuki, ongeveer 30 km ten oosten van Fukuoka-stad. Tewerkgesteld in de 'Yamano' kolenmijn van Mitsui Mining Co

Java. Tjimahi, Batavia, Singapore, Moji

Airforce

Sgt-maj

NEI-PEP, Sqn 121, Sqn 122

-

89

Bastiaans, D.H. (Domenicus Hendrikus)

-

Birma-Siam Spoorweg

mil sld 7412, Javaparty 9

-

Army

sld

-

7412

499

Bastiaans, Eugene Gerard Elias Robert

Bersiapkamp Dinojo

Dinojo lag ongeveer 15 km ten zuiden van Modjokerto

Broer Oma, Overleden op 16 mei 1946, vermoord door Indonesiërs

-

Burger

-

-

-

565

Bastiaans, F. Rolando

afdeling II, o.a. Palembang-kampen

Zuid-Sumatra

Army sld 242603

-

Army

sld

Landstorm II Soerabaia

242603

-

Bastiaans, Frans Henri

section II

Birma-Siam Spoorweg

Camp and transfer date 1 17/08/17 [06/10]; Java POW Camp 1942/08/17 [06/10] – Camp and transfer date 2; Thai POW Camp Camp Branch Name and Reg No. 1: 15086; No.1 Branch camp of Java POW camp 15086 Camp Branch Name and Reg No. 2: 20046; Main camp of Thai POW camp 20046 Other info 1 Transferred to Main Camp of Thai POW Camp on (no date);

Java I, Singapore 29-12-1942 Nitimei Maru, Thail III, Thail II, Thail IV (2)

Army

sld

Landsst. Afd. Pekalongan

51605

524

Bastiaans, Fredericus Christiaan E.

section IV

Birma-Siam Spoorweg

Internering 29-1-1943 - Army pte 97512, kampkaart 97514

Java III, 1943: Thail IV (2)

Army

sld

A II Ld.Soerabaia

97514

-

Bastiaans, G. (Godfried)

Fukuoka 14B

Nagasaki

Captured Tomo (Java). Aangekomen in Fukuoka 14B op 25-4-1943 uit Singapore met Hawai Maru 1. Dit kamp lag in Nagasaki tussen het Centraal Station en de Urakami-rivier, op ongeveer 750 meter van het station.

Java, Singapore, Hawaii Maru 1, 25-4-1943 Fu 14B

Army

sld

Landstormafdeling Cheribon

98406

525

Bastiaans, H.F. (Henri Francois)

section M (previous III), POW Camp No1 en No2

Birma-Siam Spoorweg

Army Pte

Java, 29-10-1942: Thail III, ill 29-12-1942, died 6-1-1943 (Retpu, kamp 30 – Detached Camp Hospital of No.3 Branch Camp of Thai POW Camp) (3)

Army

inf.sld.tkl.

2de Landst. Afd. Bandoeng 52305

52305

392

Bastiaans, Harry (Domenicus Hendrikus)

section IV

Birma-Siam Spoorweg

Army Pte 7412,

Java IV, 1943: Thail VI, Thail IV

Army

sld

-

7412

618

Bastiaans, J.D.E. (Jacques Domenicus Edelhart)

Java main camp

Batavia

Army 1st sgt 43604

-

Army

sgt 2dekl.Landst.

Landstorm III

43604

551

Bastiaans, J.M.H.

Fukuoka 4B

Moji-Hospital

Moji lag op de noordpunt van het eiland Kioesjoe, aan de zeestraat van Shimonoseki, tegenover de havenstad Shimonoseki.

-

-

-

-

-

-

Bastiaans, Johan Frederik Rudolf

section VII

Birma-Siam Spoorweg

Army Sgt 85006 -

Sumatra, Thail III, Thail VII

Army

sgt 1ste kl.

Korps Marechausse Sumatra

85006

226

Bastiaans, Michiel Walter Benjamin

Changi

Singapore

Broer oma. 8-3-1942 gevangen in Bandoeng. 9-11-1943 krijgsgevangene Java Kamp. 20-8-1945 bevrijd S’pore

Bandoeng, Tjimahi, Batavia, Singapore

Navy

matr 3ekl /schrijver 2dekl

De Ruyter, Priok

-

12

Bastiaans, Newton Robert

section I

Birma-Siam Spoorweg

Army Pte 1009822, broer opa

Java, Thail I *

Army

sld

-

-

221

Bastiaans, P.H.C.(Pieter Herman Constantijn)

Fukuoka 14B

Nagasaki

sld 41805, Javaparty 12

-

Army

sld

-

-

354

Bastiaans, Petrus Adrianus

afdeling II , o.a. Palembang-kampen

Zuid-Sumatra

Army sld 69406

-

Army

sld

-

-

-

Bastiaans, Piet Bernard

section I

Birma-Siam Spoorweg

Army Pte 51920 –

Thail I *

Army

sld

-

-

-

Bastiaans, R.L. (Reginald Lucien)

Fukuoka 6B

Mizumaki

De plaats Mizumaki lag ongeveer 30 km ten westen van Moji, ongeveer 40 km ten noord-oosten van Fukuoka-stad. Het kamp lag ongeveer 6 km van Orio

-

-

-

-

-

430

Bastiaans, Reginald L.

Fukuoka 23B

Hirayama

Dit kamp lag ongeveer 25 km ten oosten van Fukuoka-stad.

-

-

-

-

-

-

Bastiaans, Richard Rudolf

Java main camp

Batavia

Army sgt 81301

-

Army

sgt 1ste kl.

2de Bat. Landst. Soerabaia

81301

-

Bastiaans, Robert Hermanus Louis Gerardus

Section IV No.4 Branch Camp of Thai POW Camp. No.6 Branch camp

Hindat Tamuang Thailand

Broer oma. Captured: Bandoeng. Camp and transfer date 1: 17/08/15; Java POW Camp 1942/08/15- Ubon 171 km van Non Pladuk. Er waren hier drie kampen: een werkkamp, een hospitaalkamp en een cholera-kamp. Nadat het werk aan de spoorlijn hier voltooid was, werd het werkkamp als doorgangskamp gebruikt (voor dagelijks passerende groepen krijgsgevangenen, die op weg waren naar hoger gelegen kampen). Army Sgt ma 60229, Javaparty 9 –

Java, 27-1-1943: Thail VI, 15-9-1944: Thail IV, died 2-8-1945 (Kurikona-258)

Army

bat. sgt. 1ste kl. m.a.

Iie Landsturm Afdeling Bandoeng

60299

5

Bastiaans, Willem Abraham

afdeling I, o.a. Pakan Baroe-spoorweg

Palembang, Sumatra

matroos 15127

-

Navy

matr

-

-

-

Bastiaans, Willy

section I

Birma-Siam Spoorweg

Captured Bandoeng. Army Sgt 78917, Javaparty 9 -

Java, Thail I *

Army

sgt 2de kl. Inf.

5de Bat.Inf. Semarang

78917

996

Raaphorst, Hein

Tjimahi

Java

Echtgenoot zus oma

-

Airforce

-

-

-

37

Tak, Willy

Tjimahi

Java

Broer echtgenoot Michiel. Overleden Tjimahi, centr. kamp Hospitaal

-

-

-

-

-

244

van Riet, Wilhelmus Florent Melchior Jean

Tjimahi

Java

Echtgenoot zus oma. Overleden 14-8-45: Tjimahi, centr. kamp Hospitaal

-

Navy

-

-

-

24

Table 3. Bronnen

Java Party 26 - Kinta Maru 3
(Batavia 15-1-1945, Singapore 18-1-1945)

Japanse registratiekaarten (index-kaarten): * geen kaart aanwezig, (2) twee kaarten aanwezig

De hier ontworpen naamlijst is een zo volledig mogelijke naamlijst van alle Nederlandse krijgs­gevangenen, die aan de Burmaspoorweg hebben gewerkt of die onderweg naar de Burma­spoorweg zijn overleden of vermist.

Kampen in Birma/Thailand

De France Maru 2 (5.828 ton) vertrok op 5-11-1943 met 2000 krijgsgevangenen (1500 Nederlanders, 500 Engelsen) uit Batavia (haven Tandjong Priok) naar Palembang. Dit transport werd aangeduid als Java Party 19, het 19de trans­port van krijgsgevangenen vanuit Java.


Java Party som (A-B)
JP = Java Party-nummer Trein = trein-nummer naar Thailand of boot naar Japan (Jap1)

  • Bastiaans PHC - mevr MP Bastiaans Mols - PapanDajanlaan 86 - Bandoeng - gezondheid 'healthy' - A - pvt - campno 6193 - service no 41805

  • Bastiaans G - VC(?) mevr Bastiaans Brouwer - Keboenfan - Cheribin - gezondheid 'healthy' - A - pvt - campno 6194 -serviceno 98406

  • Bastiaans Michiel WB 6607/D

  • Bastiaans Willem Abraham 15127

  • Bastiaans, Rolando 242603

  • Bastiaans(e), Petrus Adrianus Gerhardus 69406

Bastiaans, Willy 78917

  • Bastiaans, Jacques Domenicus 43604 A sgt

  • Bastiaans, Richard Rudolf 81301 A sgt

  • Bastiaans(en?), Wilhelmus Fransiscus 89562 - A - adj.OO

7. Photo’s

birma

Birma spoorweg

[birma

KNIL-militairen werken aan het spoor.

birma

Constructing the railway of death[BBC]

tjimahi

Tjimahi KNIL - Cimahi, Bandung

tjimahi

Tjimahi KNIL - Cimahi, Bandung

changi

Liberated Allied prisoners lying in a corridor and looking out of cell doorways in Changi Prison, c. 1945

8. Bronnen:


Bijgewerkt op {jbake-revdate}.