Genealogie - Webtrees voor mijn stamboom-data, Jbake voor foto`s en verhalen - Indische takken'

08 December 2018

Eerste versie geschreven op 2018-09-21
Artikelen over 'Familie Bastiaans - de Indische takken' door Roel Bazuin

#stamboom #jappenkampen #KNIL #buitenkampers #bersiap #indie

'Wat nu Indonesië heet werd een Nederlandse kolonie in 1798 toen de Nederlandse regering het bewind overnam van de Verenigde Oost Indische Compagnie en ontstand er zoiets als een koloniaal beleid.[1] Afgezien van een onderbreking van twee jaar in de Napoleontische periode bleven de Nederlanders er de baas tot 1949. Op 8 maart 1942 kapituleerden de geallieerden op Java na de Japanse overval op Pearl Harbour (8 dec. 1941) en heel snel daarna was de hele Indische archipel bezet door de Japanners.' [2]

Nog steeds bekruipt me een gevoel van ongemak en onevenwichtigheid als ik met familieverhalen bezig ben. Ik heb geen idee waarom ik uit mijn evenwicht raak. Inbeelding? Overdracht? [3] [4]

'Het gaat niet alleen om de feitelijke gebeurtenissen die tijdens de oorlog hebben plaatsgevonden, maar vooral om de beleving en de verwerking ervan door de slachtoffers.'

Zware kost. Uit diverse contacten over en naar aanleiding van de stamboom, weet ik dat er hevige emoties spelen binnen mijn generatie gerelateerd aan oorlogservaringen van ouders. Althans: ik zie in dit verband een patroon. [5]

Ik verzamel stamboom gegevens van mijn Indische takken sinds 2004. Per dato zitten er 951 personen in de database. [6] In principe volg ik de familienaam van mijn Oma Bastiaans.

Iedereen met wortels in Azie loopt in de nabije familie aan tegen WOII ervaringen in Jappenkampen, op Hellships, als buitenkampers [7] [8], tijdens Bersiap [9], 'verlof' of repatriering en de daarmee verband houdende ontvangst in holland. Speurend naar voorouders liep ik gaandeweg tegen feiten aan die me soms weken van slag brachten.

Alle mannen waarmee ik als kind opgroeide hebben als burger of POW in Jappenkampen gezeten. Werden op Hellships vervoerd van Nederlands Indië naar Singapore, Birma en Japan. De meeste vrouwen van dezelfde generaties waren buitenkampers. Iedereen heeft de Bersiap meegemaakt en is doorgaans verplicht gerepatrieerd of 'met verlof' gestuurd.

Het heeft jaren geduurd voordat ik de details van gevangenneming, reis, jappenkamp en vlucht naar Australie van opa als KNIL militair wat gedetailleerder kon invullen. Daarmee samenhangend de wijze waarop oma, tantes, oom en moeder de bezetting van de Japanners als buitenkampers overleefden. Dat de ouders en broers van opa door de Indonesiers tijdens Bersiap in hun huis met de klewang zijn vermoord.
Dat oom Robert, een broer van oma, bij de Birma spoorweg is gestorven. Dat de tante van een achterneef met echtgenoot en kinderen in hun huis door de Engelsen zijn gebombardeerd.

Want ja, Indo’s zwijgen hierover. Meestal.

Ik verzamel en vertel opdat niet vergeten wordt.


4. Degenen die uit Nederlands-lndië terugkeerden voelden zich ontheemd en ondervonden weinig begrip en steun. In de eerste plaats zijn de nakomelingen van oorlogsslachtoffers opgevoed in een sfeer van: de oorlog is voorbij, wij hebben de narigheid gehad, geniet jij nu maar. De na de oorlog geborenen werden soms vredeskinderen genoemd. Angsten, contact- en leermoeilijkheden werden door de ouders gezien als groeiproblemen en angstvallig niet in verband gebracht met de eigen onverwerkte oorlogstrauma’s. Dit lijkt mij één reden dat de 2e generatie hulpzoekenden op latere leeftijd wel komen met klachten over angsten, depressies, contactproblemen en vooral dat het leven een uithouden is.
5. Transgenerationeel lijden - Dikwijls komen bij mensen van de 2e generatie verdriet, driftbuien en angsten voor, die overeenkomst vertonen met de gevoelens en belevenissen van verdriet, verontwaardiging en nachtmerrie-achtige onrust en angst, die hun ouders probeerden van zich af te zetten. Met, oppervlakkig beschouwd, redelijk resultaat. De ouder redde het wel. Het waren verdrongen gevoelens, die hun kinderen, desalniettemin, met hun bijzonder gevoelige antennes, aanvoelden. De 2e generatie herleeft als het ware onbewust van wat er gebeurt, wat de 1 e verdrong. Transgenerationeel lijden heet dat. De kinderen, vaak jonge volwassenen, lijden onder deze geheel onbewuste overname en begrijpen, evenals hun ouders, niets van die emoties van onvrede, doodsangst, diep verdriet en depressie, die in hen opkomen uit niets. Typisch zijn ook de grote verwarringen van kinderen van verschillend getroffen ouders (vader bijvoorbeeld door internering, moeder door oorlogservaringen thuis) met onbegrepen en/of ontkende botsingen tussen ouders na terugkomst van vader, die vanaf de geboorte de hele jeugd der kinderen tekenen en die in ongrijpbare, plotselinge stemmingsomslagen transgenerationeel tot uitdrukking kunnen komen. https://psychotraumanet.org/nl/enkele-problemen-van-de-tweede-generatie-oorlogsgetroffenen
6. Ik hou de gegevens bij in Aldfaer en exporteer die periodiek naar webtrees.
9. Verschillende auteurs hebben het beschreven en ik heb het steeds weer gehoord in de verhalen van patiënten: niet alleen de kampperiode zelf is traumatiserend geweest, maar vooral ook de Bersiap-periode (de periode na de bevrijding, toen de Indonesische vrijheidstrijders de Nederlanders bevochten, hetgeen uiteindelijk geleid heeft tot autonomie voor Indonesië) had konsequenties die voor mensen veel ernstiger zijn geweest dan het kamp zelf. En tenslotte is ook de repatriëring naar Nederland voor veel mensen heel traumatiserend geweest. Zij werden hier namelijk als ’kolonialen’ ontvangen en vaak met de nek aangekeken.

Van huidskleur en taal naar autochtoon en allochtoon, door naar geloof en uitkomen bij diversiteit - Wie zijn dé èchte 'néderlanders'?

14 November 2018

Eerste versie geschreven op 2011-04-14
#rascisme #diversiteit #huidskleur #genen #dna

Simplified scheme of autochtoon/allochtoon relations (Photo credit: Wikipedia)
Figure 1. Simplified scheme of autochtoon allochtoon relations.

Het nadenken is begonnen rond 2011 sinds het ontstaan van Pim Fortuyn, ook wel 'de kale verlosser'. Daarvoor ben ik er nooit mee bezig geweest. Raar misschien. Waarom zou ik? Misschien geen doorsnee Hollander. Gewoon hier geboren en getogen.

Fortuyn en zijn pseudo opvolgers Verdonk, Wilders en de nieuwe loot Baudet creërden en creëren een paranoide waanwereld [1] die gek genoeg door velen werd en wordt aangenomen als waar.

Angstwekkende visioenen waarin 'de Westerse Cultuur' bedreigd wordt. 'Wie niet deelt in de historisch bepaalde cultuur en levenswijze van het volk, met haar zeer specifieke eigen historisch gegroeide cultuur en levenswijze, behoort tot de 'gevreesde anderen''.[2] Een xenofoob wereldbeeld, gevoedt door radicale retoriek zonder gezond verstand, goed voor verhitte discussies, fikse ruzies en oorlog. Olie op het vuur, wat al meer dan genoeg brandt. Onnodig. Ongewenst.

Ver over het randje

'Zeg, hoeveel procent Nederlands ben je eigenlijk' is een vraag die ik in allerlei varianten voorgescholteld krijg. 'Jij komt zeker uit Turkije' is er ook zo eentje. 'Van jullie (Indische Nederlanders) hebben we in ieder geval geen last'. Wat mij betreft allemaal ver over het randje. Te ver. Ondoordacht. Onopgevoed. Gebrekkig empatisch vermogen.

'Je bent dom, maar gelukkig goed geïntergreerd' zeg ik dan. Je eet toch nasi? En bami? Sáte?. Hebben wij jullie geleerd.. Gevolgd door een nog dommere blik vol ongeloof. 'Maaaahrruh dat is toch Chinees?' Gebrekkige algemene ontwikkeling.

Gelukkig ben ik netjes opgevoed en spreek ik beter Nederlands dan de gemiddelde Hollander, Zeeuw, Brabander of Limburger. Een goed gastheer en iedereen weet dat je bij mij om vijf voor zes kunt binnenlopen om mee te eten. Dat onderdeel van de Hollandse integratie is ons nog niet helemaal gelukt.
Kan zijn dat je het te bont maakt met ongewenste opmerkingen en xenofobe ondertoon. Dan lazer ik je gewoon buiten. Een ietwat ongewenst bijverschijnsel van mìjn 'integratie'. Aanpassen aan de heersende sfeer in de locale cultuur zal ik maar zeggen.

Verwarrende definities

Van het begrip 'autochtoon' [3] bestaan vele definities. Google het maar. 'Geboren in het land waarin je woont. Plaats waar je bent gevormd. Persoon van wie beide ouders in Nederland zijn geboren'. Ja, ja en nee. Bij elkaar niet erg duidelijk. Tekenend voor de verwarring alom.

Het begrip 'allochtoon' [4] kent evenzovele definities. 'Een van de ouders niet in Nederland geboren. Oorspronkelijk niet in betreffend gebied thuishorend'. Ja en eehhmm.

Nader beschouwd geven de elkaar tegensprekende definities geen antwoord op de vraag tot welke categorie ik mezelf kan rekenen. Om het duidelijk aan u te kunnen vertellen als u 'over het randje gaat'.

Ik ben in Nederland geboren, getogen en gevormd, dus autochtoon. Een van mijn ouders is hier niet geboren, dus ben ik een allochtoon. Ja, ik heb een licht kleurtje. En voor degene die goed kijkt 'bijzondere gelaatstrekken'. De xenofobe populist zou denken 'afwijkende gelaatstrekken' en informeren naar voornoemd percentage.

Diversiteit in mijn genenpool

Jaren geleden ben ik begonnen met mijn stamboom, daarbij de voorouders van mijn moeder volgend. Nee, niet om een antwoord te vinden op voorgaande verwarrende begrippen. Ik weet wie ik ben.

Nu ik met mijn voorouders rond 1750 ben aangeland, is duidelijk dat mijn Indische tak wortelt in Europese emigranten. Voorvaderen die in de gouden eeuw naar Indonesische Archipel trokken en zich hebben vermengd met de lokale bevolking. Een reislustige en avontuurlijke familie, die al doende een uitgebreide genenpool bij elkaar sprokkelde. Wie kan dàt zeggen.

De genenpool die ik heb komt van mensen uit minimaal 4 landen. Zijtakken brengen me in Hongarije - nazaten van de woeste hordes uit Mongolië - en Perzie. Voeg ik daar ook de voorouders van mijn vader aan toe, dan horen extra Nederlandse en Poolse genen er ook nog bij. Hupsakee. Superdivers.

Ik ben dus een autochtoon. Met een kleurtje. En een uitgebreide superdiverse genenpool..

Epiloog (31 maart 2016)

Als ik dit verhaal in 2011 voor het eerst neerpen, is er volop 'discussie' over het onderscheid tussen allochtoon en autochtoon. Wie weet dat nog. [5] Het begon (1971) met onderscheid in uiterlijk (huidskleur) en taal.

Anno 2016 is de aandacht van de xenofobe gekken en hun aanhangers verschoven naar het domein van het geloof. Ik stel vast dat de aanhang voor dit type gedachtengoed stijgende is. Helaas. Gesteund door sociologen, van Dale, onderzoeksburos en het CBS. Ongewild of niet.

De politiek, aanvankelijk in verwarring en ontkenning van feiten en meningen, moet nu rekening te houden met een nieuw machtsblok. [6] Onvoorstelbaar. Ongewenst. Maar realiteit. Erger: een voorman met Indische voorouders [7]. Je schaamt je rot. Rotte appels zitten in elk mandje.

Epiloog (3 november 2018)

De ster van Thierry Baudet, de narcistische fopintellectueel [8], is stijgende. Zegt men. Een nieuwe loot aan de boom van xenofobe narcisten. Gelukkig stelt zijn partijtje niet veel voor. De steun van aanhangers aan een paranoïde waanwereld [9] blijft stijgen. Helaas.

Het lijkt er wel op dat er een groeiende acceptatie is van de notie dat er tussen geloof en integratie geen verband is [10]. Da’s maar weer mooi. Ik hoor dat het Misschien is het nieuwe buzzwoord 'diversiteit' [11] is. Interesting.

Het woord diversiteit [12] kan verwijzen naar diverse domeinen [13]. Ja? O, dat zal in het politieke en sociale domein waarschijnlijk een nieuwe bron zijn voor de volgende verwarring. Wie is wie en waarom en daarom hebben we een 'eigen cultuur'. Zonder cultuur geen identiteit tenslotte.

Ik stel voor het bij 'genetische diversiteit' [14] te houden. Feitelijk heel helder.
Doe 's wat anders en check je DNA. Verras jezelf met een nieuwe identiteit in diversiteit. Lees er meer over bij het CBG.

Wie is de echte Nederlander?


Older posts are available in the archive.